ഏഴു ദിവസങ്ങൾ; സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും മാതൃത്വത്തിനുമിടയിലെ സംഘർഷം.

The Seed of the Sacred Fig (2024), There Is No Evil (2020), Iron Island (2005) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ രാഷ്ട്രീയവും മനുഷ്യജീവിതവും തമ്മിലുള്ള സങ്കീർണമായ ബന്ധങ്ങളെ വ്യത്യസ്തമായ ചലച്ചിത്രഭാഷയിൽ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള സംവിധായകനും എഴുത്തുകാരനുമായ മുഹമ്മദ് റസൂലോഫിന്റെ കഥ, തിരക്കഥ എന്നതായിരുന്നു Ali Samadi Ahadi സംവിധാനം ചെയ്ത Haft Rooz അഥവാ സെവൻ ഡെയ്സ് എന്ന സിനിമ കാണാൻ പ്രേരിപ്പിച്ച പ്രധാന ഘടകം. 

ഇറാനിലെ രാഷ്ട്രീയ തടവുകാരിയായ മറിയത്തിന് ചികിത്സയ്ക്കായി ലഭിക്കുന്ന ഏഴു ദിവസത്തെ പരോൾ. അതിനിടയിൽ രാജ്യം വിട്ട് സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ മറ്റൊരു തീരത്തേക്ക് പോകാനുള്ള അവസരം ഒരുങ്ങുന്നു. എന്നാൽ അതിനൊപ്പം അവർക്ക് ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടിവരുന്നത് വിശ്വസിച്ച് പോരുന്ന പ്രത്യശാസ്ത്രങ്ങളെയും, താൻ ഇത്രയും കാലം ജീവിച്ചുപോന്ന പോരാട്ടത്തിന്റെ മണ്ണിനെയുമാണ്. ഇവിടെയാണ് സിനിമയുടെ യഥാർത്ഥ സംഘർഷം ആരംഭിക്കുന്നത്. 

സമൂഹത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുവേണ്ടി പോരാടുന്ന ഒരാൾക്ക് സ്വന്തം ജീവിതത്തിൽ എത്രത്തോളം സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ട്? രാഷ്ട്രീയമായ പ്രതിബദ്ധതയും മാതൃത്വവും തമ്മിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടിവരുന്ന ഒരു സ്ത്രീയുടെ ആന്തരിക സംഘർഷങ്ങളാണ് സിനിമയുടെ കാതൽ. ഒപ്പം സ്ത്രീകളുടെ

രാഷ്ട്രീയബോധത്തെക്കാൾ അവളുടെ മാതൃത്വത്തെയും കുടുംബ ബന്ധങ്ങളെയും മാത്രം പലപ്പോഴും അളവുകോലാക്കുന്ന സാമൂഹിക കാഴ്ചപ്പാടുകളോടും ചില ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നുമുണ്ട്.

നടി വിഷ്ക അസായേഷിന്റെ സ്വാഭാവികവും നിയന്ത്രിതവുമായ അഭിനയം കഥാപാത്രത്തിന്റെ വൈകാരിക സംഘർഷങ്ങളെ മനോഹരമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു. പുറത്തേക്കുള്ള യാത്രയ്ക്കൊപ്പം മറിയം നടത്തുന്ന ആന്തരിക യാത്രയിൽ മനുഷ്യർക്ക് ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ അതിരുകളേക്കാൾ ചിലപ്പോൾ കടക്കാൻ പ്രയാസം സ്വന്തം മനസ്സിനുള്ളിലെ അതിരുകളാണെന്ന തിരിച്ചറിവ് ഹൃദയഭേദകമാകുന്നുണ്ട്. 

എന്നാൽ ഇത്രയും ശക്തമായ പ്രമേയം കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോഴും സിനിമ എല്ലായിടത്തും അതിന്റെ ആന്തരികമായ തീക്ഷ്ണത പലയിടത്തും നിലനിർത്തുന്നില്ലന്നത് പോരായ്മയായി മാറി. മനോഹരമായ ദൃശ്യങ്ങളാൽ സമ്പന്നമെങ്കിലും ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ നാടകീയതയുടെ പതിവ് വഴികളിലേക്ക് വഴുതിപ്പോകുന്നത് പോലെയും പ്രമേയത്തിന്റെ ആഴം സിനിമയുടെ ആഖ്യാനത്തിലും ദൃശ്യഭാഷയിലും എല്ലായിടത്തും ഒരുപോലെ പ്രതിഫലിക്കുമാറാകുന്നില്ലെന്നും തോന്നി.

ഈ സിനിമയുടെ പ്രസക്തി അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. മറിച്ച്, ഒരു വലിയ ലക്ഷ്യത്തിനുവേണ്ടി ജീവിക്കുമ്പോൾ വ്യക്തിജീവിതത്തിൽ സംഭവിക്കുന്ന നഷ്ടങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആത്മപരിശോധന നടത്തുന്ന സിനിമ അവസാനിക്കുമ്പോൾ ചില ചോദ്യങ്ങൾ നമ്മെ പിന്തുടരുന്നു.

സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ പിന്നിൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്നവരുടെ വേദനയ്ക്ക് ആരാണ് ഉത്തരം പറയുക? ഒരു വലിയ ലക്ഷ്യത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടത്തിൽ വ്യക്തിജീവിതത്തിന്, അവരോട് ബന്ധപ്പെട്ട് നിൽക്കുന്ന കുടുംബത്തിന് എത്രത്തോളം വിലയുണ്ട്? 

ചില സിനിമകൾ കഥ പറഞ്ഞുതീർക്കുന്നു, മറ്റു ചിലത് നമ്മളിൽ ചില ചോദ്യങ്ങൾ അവശേഷിപ്പിക്കുന്നു. Haft Rooz / Seven Days (2024) അത്തരത്തിലൊന്നാണ്.

Haft Rooz | Directed by Ali Samadi Ahadi | Written by Mohammad Rasoulof | 2024 | Germany | 113 minutes

ഡൊറോത്തി: പുരുഷത്വത്തിന്റെ ചട്ടക്കൂടുകൾക്കപ്പുറം, ജാതിയുടെയും സ്വത്വത്തിന്റെയും സ്നേഹരാഷ്ട്രീയം

ചില സിനിമകൾ അവസാനിച്ച ശേഷവും മനസ്സിൽ തുടരുന്നത് അവയുടെ കഥ കൊണ്ടല്ല, അവ ഉയർത്തുന്ന, അസ്വസ്ഥപ്പെടുത്തുന്ന ചില ചോദ്യങ്ങൾ കൊണ്ടാണ്. കാർത്തിക് സുബ്ബരാജിന്റെ 'ഡൊറോത്തി' അത്തരമൊരു അനുഭവവുമാണ്.

“ആൺകുട്ടികൾ കരയരുത്”, “ദുർബലത കാണിക്കരുത്”, “കരുത്ത് തെളിയിക്കാൻ അക്രമം വേണം” — പുരുഷ കേന്ദ്രീകൃത സാമൂഹിക ചുറ്റുപാടിൽ കുട്ടിക്കാലത്ത് തന്നെ ചുമത്തപ്പെടുന്ന ഈ ചട്ടക്കൂടുകൾ അവരുടെ ബന്ധങ്ങളെയും സ്വപ്നങ്ങളെയും സ്വത്വത്തെയും എങ്ങനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു എന്നതാണ് ചിത്രം പരിശോധിക്കുന്നത്. ഇവിടെ പുരുഷത്വം ഒരു സ്വാഭാവിക ഗുണമല്ല; സമൂഹം നിരന്തരം പരിശീലിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പെരുമാറ്റരീതിയാണ്.

സൗഹൃദവും സ്നേഹവും കേന്ദ്രമാകുമ്പോൾ, ഒരാളെ സ്നേഹിക്കുക എന്നത് അയാളെ നമുക്ക് പരിചിതമായ നിർവചനങ്ങളിലേക്ക് ഒതുക്കുക അല്ലെന്ന് ഡൊറോത്തി ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. അധികാരവും അക്രമവും ഇല്ലാതെയും പുരുഷത്വത്തെ ചിന്തിക്കാം. ദുർബലത സമ്മതിക്കുന്നതിലും മറ്റൊരാളുടെ സ്വത്വത്തെ ബഹുമാനിക്കുന്നതിലും ഒരു പുതിയ കരുത്ത് കണ്ടെത്താം.

ഈ ആശയം തന്നെയാണ് ചിത്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി. എന്നാൽ അതിന്റെ അവതരണം എല്ലായിടത്തും ഒരേപോലെ സ്വതന്ത്രമാകുന്നില്ല. ചില കഥാപാത്രങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങൾ സ്വന്തം ശബ്ദമായി വളരുന്നതിനുപകരം, മറ്റുള്ളവരുടെ തിരിച്ചറിവിനും മാറ്റത്തിനുമുള്ള ഉപാധികളായി ചുരുങ്ങുന്നുണ്ട്. സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളുടെയും സ്വത്വത്തെക്കുറിച്ച് പോരാടുന്ന കഥാപാത്രങ്ങളുടെയും അനുഭവങ്ങൾ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ, അവരുടെ സ്വന്തം കാഴ്ചപ്പാടുകളിൽ നിന്ന് വികസിപ്പിക്കാമായിരുന്നു എന്ന തോന്നൽ അവശേഷിക്കുന്നു.

സനന്തിന്റെയും ഋഷികാന്തിന്റെയും പ്രകടനങ്ങൾ ചിത്രത്തിന്റെ വൈകാരിക സംഘർഷങ്ങൾക്ക് ശക്തി പകരുന്നു, കീർത്തി സുരേഷിന്റെ സാന്നിധ്യവും ശ്രദ്ധേയവും നിർണ്ണായകവുമാണ്. എസ്. തിരുനാവുക്കരശിന്റെ ഛായാഗ്രഹണവും ഇളയരാജയുടെ സംഗീതവും ചേർന്ന് സിനിമയ്ക്ക് പരുക്കനും അസ്വസ്ഥവുമായ ഒരു അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. പ്രധാന കഥാപരിസരമെന്നതിലുപരി ഗ്രാമീണ പശ്ചാത്തലത്തെ കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് ഒപ്പം ഉപയോഗിക്കുകയും അവരുടെ ആന്തരിക സംഘർഷങ്ങൾക്ക് ദൃശ്യഭാഷ നൽകുന്നതിനുള്ള ഉപാധിയാക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. അത് പോലെ ആഖ്യാനത്തിൽ അവലംബിച്ചിരിക്കുന്ന വർണരഹിത വർത്തമാനകാലവും ഭൂതകാലത്തിന്റെ വർണാഭമായ ദൃശ്യങ്ങളുമെന്ന രീതി കഥയുടെ വൈകാരിക ഭാവങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ ആഴം നൽകുന്നുണ്ട്. 

പൂർണതയുള്ള സിനിമയല്ല ഡൊറോത്തി. ചില ആശയങ്ങൾ അമിതമായി വിശദീകരിക്കപ്പെടുന്നത് സിനിമ മുന്നോട്ട് വെയ്ക്കുന്ന സാമൂഹിക വിമർശനത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മത നഷ്ടപെടുത്തുന്നതായി തോന്നി, ചില കഥാപാത്രങ്ങൾ കൂടുതൽ സ്വതന്ത്രമായ ഇടം അർഹിച്ചിരുന്നതായും. ആഖ്യാനത്തിൽ വന്ന ചില പാളിച്ചകൾ, ഒരു പക്ഷേ സാമൂഹിക പ്രസക്തമായ കുറെയധികം വിഷയങ്ങൾ ഒരേ സിനിമയിൽ കൊണ്ടുവരാനുള്ള ശ്രമത്തിലുമാകാം, ചിത്രത്തിന്റെ ക്ലൈമാക്സും അതിന് പിന്നാലെയുള്ള ആന്റിക്ലൈമാക്സും ഒരു പരിധിവരെ പ്രവചിക്കാവുന്നതായി മാറി. അതിനാൽ തന്നെ അവസാന ഭാഗത്തെ വൈകാരിക ആഘാതം അത്ര ശക്തമായി അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല. എന്നിരുന്നാലും, ജാതിയും പിതൃമേധാവിത്വവും ലിംഗസ്വത്വവും സ്നേഹവും സൗഹൃദവുമെല്ലാം പരസ്പരം അറിയുന്ന , സംഘർഷിക്കുന്ന സങ്കീര്ണമായൊരു സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യത്തെ ചിത്രം തുറന്നുകാട്ടുന്നുമുണ്ട്.  

ഒടുവിൽ സിനിമ നമ്മോട് ചോദിക്കുന്നത് ഇതാണ്: മനുഷ്യനെ നിർവചിക്കാനുള്ള അവകാശം സമൂഹത്തിനാണോ, അതോ ലിംഗ, ജാതി വ്യത്യാസങ്ങൾക്കുപരി സ്വന്തം സ്വത്വം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന വ്യക്തിക്കാണോ?

ആ ചോദ്യത്തിന് എളുപ്പമുള്ള ഉത്തരമില്ല. പക്ഷേ ആ അസ്വസ്ഥതയോടൊപ്പം നമ്മെ വിട്ടയക്കുന്നതിലാണ് ഡൊറോത്തിയുടെ യഥാർത്ഥ മൂല്യവും പ്രസക്തിയും. 

#dorothy #TamilCinema #GenderDiscrimination #IdentityCrisis 

ഓർമ്മകളുടെ നിഴലിൽ, അതിജീവനത്തിന്റെ 'ഹാർട്ട് ഓഫ് ദ ബീസ്റ്റ്'

ചില സിനിമകൾ വെറുമൊരു കാഴ്ചയെന്നതിലുപരി, നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ എന്നോ എപ്പോഴോ അടഞ്ഞുപോയ വാതിലൊക്കെ തുറന്ന് പഴയ ഓർമ്മകളിലേക്ക് കൈപിടിച്ചു നടത്തുന്നവയുമാകും. ഡേവിഡ് അയർ സംവിധാനം ചെയ്ത് ബ്രാഡ് പിറ്റ് , ഒഡിൻ (നായ) എന്നിവർ മുഖ്യവേഷത്തിലെത്തിയ 'ഹാർട്ട് ഓഫ് ദ ബീസ്റ്റ്' (2026) എന്ന സർവൈവൽ ത്രില്ലർ കണ്ടിരുന്നപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സിലേക്ക് ആദ്യം കടന്നുവന്നത് കുട്ടിക്കാലത്ത് കൂടെയുണ്ടായിരുന്ന 'ലാലു' ആണ്; ഒരു സാധാരണ നാടൻ നായയായിരുന്നുവെങ്കിലും, ബുദ്ധിയും കൂറും നിറഞ്ഞ, തികഞ്ഞ അനുസരണയോടെ എന്റെ നിഴലായി, നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കായി ഒപ്പം നടന്നവൻ; അവൻ്റെ ആകസ്മിക മരണം (അതൊരു കൊലപാതകം ആയിരുന്നു എന്ന് അന്നും ഇന്നും വിശ്വസിക്കുന്നു !) ഏൽപ്പിച്ച ശൂന്യത ചെറുതല്ല; വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും ആ വേർപാടിന്റെ നേർത്ത നോവ് ഉള്ളിലുണ്ട്. തിയേറ്ററിൽ സിനിമയിലെ നായ ഒഡിനെ (Odin) കണ്ട ഓരോ നിമിഷവും അറിയാതെ ലാലുവിന്റെ ഓർമ്മകളും മനസ്സിന്റെ തിരശീലയിൽ നിഴലും വെളിച്ചവുമായി നിറഞ്ഞു നിന്നു. 

മുൻ സ്പെഷ്യൽ ഫോഴ്സ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ജെയിംസ് ബെൽമോഡും (ബ്രാഡ് പിറ്റ്), അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശ്വസ്തനും സൈനിക സേവകനുമായിരുന്ന ഒഡിനും (Odin) അലാസ്കയിലെ വനമേഖലയിലൂടെ നടത്തുന്ന അതിജീവന യാത്രയാണ് ഈ സിനിമയുടെ പ്രമേയം. യുദ്ധാനന്തര മാനസികാഘാതം പി.ടി.എസ്.ഡി (PTSD) ബാധിക്കപ്പെട്ട ഇരുവരും അപ്രതീക്ഷിതമായി ഉണ്ടാകുന്ന ഒരു വിമാനാപകടത്തെത്തുടർന്ന് വന്യമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഒറ്റപ്പെട്ടുപോകുന്നതും കൊടും തണുപ്പിനെയും വന പ്രതിസന്ധികളെയും നേരിട്ട് 58 മൈൽ ദൂരമുള്ള സുരക്ഷിത കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് നടത്തുന്ന അതിജീവന യാത്രയാണ് സിനിമയുടെ പ്രധാന പ്ലോട്ട്. പ്രകൃതിയുടെ പരുക്കൻ ഭാവങ്ങളെയും വന്യമൃഗങ്ങളെയും നേരിടുന്ന ഈ കാടുകയറ്റത്തിനപ്പുറം, ആപത്തുഘട്ടങ്ങളിൽ പരസ്പരം കാവലാകുന്ന മനുഷ്യന്റെയും മൃഗത്തിന്റെയും നിസ്വാർത്ഥമായ സ്നേഹമാണ് സിനിമയെ ഹൃദ്യമാക്കുന്നതും ഉള്ളുലയ്ക്കുന്നതും.

പ്രകൃതിയുടെ പരുക്കൻ ഭാവങ്ങളെയും ജീവനുവേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടങ്ങളെയും അടയാളപ്പെടുത്തൽ പ്രമേയമാകുന്ന, അത് പോലെ നായകൾ പ്രധാന കഥാപാത്രമാകുന്ന സിനിമാ ശ്രേണികളിൽ പെട്ടന്ന് ഓർമ്മയിൽ തെളിയുന്ന മറ്റ് ചില സിനിമ കാഴ്ചകൾ: 

 

ദ ഗ്രേ (The Grey - 2011): ലിയാം നീസൻ നായകനായ ഈ ചിത്രം അലാസ്കയിലെ കൊടുംതണുപ്പിൽ വിമാനാപകടത്തെത്തുടർന്ന് ചെന്നായ്ക്കളുടെ കൂട്ടത്തിന് നടുവിൽ പെട്ടുപോകുന്ന ഒരു പറ്റം മനുഷ്യരുടെ അതിജീവനമാണ് പ്രമേയം. 'ഹാർട്ട് ഓഫ് ദ ബീസ്റ്റ്' പോലെതന്നെ വന്യമായ ഏകാന്തതയും മരണഭയവും ഈ ചിത്രത്തിലുടനീളമുണ്ട്. 

ദ കോൾ ഓഫ് ദ വൈൽഡ് (The Call of the Wild - 2020): ജാക്ക് ലണ്ടന്റെ വിഖ്യാതമായ നോവലിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഒരുക്കിയ ഈ ചിത്രം, നഗരജീവിതത്തിൽ നിന്ന് യൂക്കോൺ (Yukon) മഞ്ഞുഭൂമിയിലേക്ക് എത്തിപ്പെടുന്ന 'ബക്ക്' എന്ന നായയുടെ കഥയാണ് പറയുന്നത്. മനുഷ്യനും മൃഗവും തമ്മിലുള്ള സ്നേഹത്തിന്റെയും ഒടുവിൽ പ്രകൃതിയോട് ഇണങ്ങിക്കൊടുക്കുന്നതിന്റെയും മനോഹരമായ കാഴ്ചയാണ് ഈ സിനിമ നൽകുന്നത്. 

ടോഗോ (Togo - 2019): യഥാർത്ഥ സംഭവങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഒരുക്കിയ മറ്റൊരു മാസ്റ്റർപീസാണ് 'ടോഗോ'. ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ സെറം റൺ (Serum Run) ദൗത്യത്തിൽ മാരകമായ മഞ്ഞുവീഴ്ചയെയും കൊടുംതണുപ്പിനെയും തോൽപ്പിച്ച് മുന്നേറിയ വിശ്വസ്തനായ 'ടോഗോ' എന്ന സ്ലെഡ് ഡോഗിന്റെയും അതിന്റെ ഉടമയുടെയും കഥയാണിത്. പ്രായമായ ഒരു നായയുടെ അടിയുറച്ച കൂറും ത്യാഗവും ഇതിൽ അനുഭവിച്ചറിയാം.

ഈ സിനിമകളെല്ലാം മനുഷ്യന്റെ അതിജീവന ശേഷിയെ വാഴ്ത്തുന്നവയോ പ്രകൃതിയുടെ വന്യതയിൽ പെട്ട് പോകുന്ന നായകളുടെ ജീവിതമോ ഒക്കെ പ്രമേയമായവയാണെങ്കിലും 'ഹാർട്ട് ഓഫ് ദ ബീസ്റ്റ്' തന്റെ കൂടെയുള്ളവന്റെ ജീവന് വേണ്ടി ഏതറ്റം വരെയും പോകാൻ തയ്യാറാകുന്ന ഒരു യോദ്ധാവിന്റെ മാനസികതലത്തെ കൂടിയാണ് മുൻപിൽ നിർത്തുന്നത്; ഒപ്പം മനുഷ്യനെയും മൃഗത്തെയും ഒരുപോലെ അലോസരപ്പെടുത്തുന്ന PTSD പോലുള്ള യുദ്ധാനന്തര മാനസികാഘാതങ്ങളെ കുറിച്ചുള്ള ഓർമ്മപെടുത്തലുമാകുന്നു. 

കേവലം ഒരു ആക്ഷൻ-സർവൈവൽ ത്രില്ലർ സിനിമയക്കുമപ്പുറം പ്രകൃതിയുടെ വന്യവിസ്തൃതിയിൽ പടരുന്ന സ്നേഹത്തിന്റെയും കൂറിന്റെയും ഈ കാവ്യാത്മക ദൃശ്യാവിഷ്കാരം കാലം മായ്ക്കാത്ത സ്നേഹത്തിന്, പ്രിയപ്പെട്ട നായക്കുട്ടി ലാലുവിന്റെ ഓർമ്മകൾക്ക് എന്റെ ഉള്ളിൽ വീണ്ടും ജീവൻ വെയ്ക്കുന്നത് പോലെ..!